
گروه سياسي؛ اعتماد ايران به روس ها که مدت هاست محک زده شده و جالب آنکه هيچ گاه ساکنان کاخ کرملين نتوانسته اند از اين آزمون سربلند بيرون بيايند، بعد از جدي شدن مذاکره درباره پيشنهاد آژانس براي تامين سوخت هسته يي رآکتور تهران، وارد مرحله تازه يي شده است. خبرگزاري فارس روز گذشته به نقل از يک منبع مطلع از سفر معاون وزير خارجه روسيه به تهران که در راستاي گسترش رايزني هاي دوجانبه بين تهران و مسکو صورت گرفته خبر داد.
بنابر اين گزارش ريباکف معاون وزير امورخارجه روسيه به دعوت علي باقري معاون سياست خارجي و امنيت بين الملل شوراي عالي امنيت ملي براي انجام سفري يک روزه صبح يکشنبه وارد تهران شده تا درخصوص مسائل دو جانبه، منطقه يي و بين المللي رايزني و گفت وگو کند. آن گونه که در اين گزارش آمده معاون وزير خارجه روسيه عصر ديروز نيز با سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي گفت وگو کرده است.
در همين حال علاءالدين بروجردي رئيس کميسيون امنيت ملي مجلس شوراي اسلامي روز گذشته شوراي عالي امنيت ملي را تصميم گير نهايي براي چگونگي تامين سوخت رآکتور تحقيقاتي تهران معرفي کرد.
به گزارش ايسنا وي مشخص شدن چگونگي تامين سوخت رآکتور تهران را هم به انجام مذاکرات سلطانيه نماينده ايران در آژانس بين المللي انرژي اتمي موکول کرد.
بحث درباره حضور روسيه و رفت و آمد مقامات اين کشور به ايران در حالي صورت مي گيرد که مسکو بنا بر پيشنهادي که براي تامين سوخت رآکتور پزشکي تهران مطرح است، نقش کليدي دارد. طرفداران طرح آژانس که البرادعي آن را ارائه داد، مي گويند در صورت اجرايي شدن اين برنامه ايران حدود 75درصد اورانيوم غني شده خود را به خارج منتقل کند و در عوض سوخت غني شده 20 درصد را تحويل بگيرد. به اين شکل که اين اورانيوم را روسيه تا 20درصد غني سازي کرده و سپس براي تبديل به ميله هاي سوخت به فرانسه ارسال شود و از آنجا به تهران برسد. افزون بر اين ايران درصدد برنخواهد آمد اورانيوم غني شده 20 درصدي توليد کند. اما در ايران مقامات ارشد کشورمان مخالفت هايي با اين پيشنهاد داشته اند چرا که از يک سو به خاطر کارشکني ها و بدقولي هايي که مسکو تاکنون در قبال تعهداتش به تهران داشته است، نمي توان به آينده طرح البرادعي خوشبين بود. در عين حال اين سوال هم وجود دارد که چه تضميني وجود دارد اورانيوم هاي غني شده ايران به اين بهانه از کشور خارج نشود.
در همين راستا دو روز قبل برخي نمايندگان مجلس از جمله بروجردي از منتفي شدن پيشنهاد آژانس جهت مبادله اورانيوم در برابر اورانيوم خبر داده بودند. اما با حضور اين مقام روسي در تهران و رايزني اش با دبير شوراي عالي امنيت ملي به نظر مي رسد اين طرح کماکان به قوت خود باقي است. اين فرضيه با اظهارات جديد رئيس جمهور روسيه که از ايران خواسته است در برنامه اتمي خود گام هاي سازنده يي بردارد جدي تر مي شود. تاکنون روسيه در کنار چين به عنوان دو کشوري که عضو دائم شوراي امنيت هستند و از امکان وتوي قطعنامه هاي شوراي امنيت برخوردارند، يکي از مهم ترين عوامل ممانعت از صدور قطعنامه يي جديد و وضع تحريم هاي بيشتر عليه ايران بوده است چرا که روابط تجاري گسترده يي با ايران دارند. با وجود اين به خاطر آنکه ايران تاکنون پاسخي به پيشنهاد البرادعي نداده، رئيس جمهور روسيه در گفت وگويي با مجله آلماني اشپيگل هشدار داده است اگر ايران در قبال گفت وگوهاي بين المللي درباره برنامه هسته يي اين کشور موضعي سازنده اتخاذ نکند، دولت روسيه احتمالاً از تصميم تحريم ايران حمايت خواهد کرد.
اظهارات مدودوف در شرايطي منتشر شده که هنوز موضع قطعي و واضح ايران نسبت به طرح پيشنهادي به اين کشور جهت تامين سوخت لازم براي رآکتور تحقيقاتي تهران اعلام نشده است.
برخي کارشناسان معتقدند تصميم تهران با موضع روسيه در قبال ايران ارتباط دارد. از اين منظر سفر ريباکف معاون وزير امورخارجه روسيه به کشورمان که روز گذشته انجام شد قابل تامل است. با اين حال چيزي که لازم است بيشتر مورد توجه مقامات ايران براي سنجش طرح البرادعي قرار بگيرد، تکرار نشدن تجربه هاي قبلي اعتماد به روسيه است.
روسيه با در دست داشتن سکان هدايت تلاش هاي فني براي تکميل نيروگاه بوشهر شريک تجاري کليدي ايران است. علاوه بر آن مساله هسته يي در تامين تسليحات ايران نظير موشک هاي اس- 300 نيز نقش فعالي داشته است. درباره نيروگاه بوشهر که بدقولي 10ساله دارد و با تعويق هاي پي درپي، راه اندازي اين نيروگاه اتمي را به آينده يي موکول کرده اند که هنوز از راه نرسيده است. درباره موشک هاي دوربرد اس- 300 هم قضيه تقريباً منتفي شده است. در اين باره بروجردي روز گذشته در جمع خبرنگاران مجلس عدم تحويل سامانه اس-300 را فصل جديدي در بدقولي روس ها عنوان کرد و گفت؛ بحث هايي که در رابطه با اس-300 مطرح مي شود اگر موضع رسمي روس ها باشد نشان دهنده فصل جديدي از بدقولي آنها است. به گزارش ايسنا وي افزود؛ اين موضوع ماجراي کهنه يي است که به ضرر روس ها است چرا که ما همکاري هاي زيادي با آنها داريم. لذا اگر به پيمان شان عمل نکنند و مذاکرات به نتيجه نرسد اين مساله نقطه منفي در روابط دو کشور خواهد بود.
با اين حال به نظر مي رسد لغو طرح استقرار سيستم دفاع موشکي امريکا در شرق اروپا باعث نزديک تر شدن امريکا و روسيه شده و ترديد هايي درباره اراده روسيه براي حمايت از ايران به هر قيمت ايجاد کرده است.