
گروه سياسي؛ کميته روابط خارجي سناي امريکا در گزارشي به دولت اين کشور توصيه کرد همچنان سياست سختگيري را در دستور کار سياست خارجي خود داشته باشد. در اين گزارش که اتهامات غرب مبني بر نظامي بودن برنامه هسته يي ايران مجدداً تکرار شده است، اين موضوع مورد تاکيد قرار گرفته که تعامل تهران - واشنگتن بايد با هدف متقاعد کردن ايران به توقف پيشرفت در زمينه دستيابي به تسليحات هسته يي و نيز پذيرش کنترل هاي شديد انجام گيرد. اين گزارش 11 صفحه يي، روز پنجشنبه توسط کميته روابط خارجي سنا منتشر شد که جان کري سناتور دموکرات نيز، رهبري آن را بر عهده داشته است. اين گزارش در عين حال تصريح مي کند راه حل نهايي براي معماي هسته يي ايران، فني نيست بلکه سياسي است. به گزارش ايسنا به نقل از خبرگزاري فرانسه، در ادامه اين گزارش آمده است؛ تنها يک تصميم سياسي توسط سران کشورها مي تواند ايران را از توليد سلاح هسته يي بازدارد و تا زماني که ايران توانايي غني سازي را داشته باشد اين تصميم ذاتاً قابل نقض خواهد بود. اين گزارش پس از جلساتي منتشر شد که کري درباره طرح باراک اوباما رئيس جمهور امريکا براي تعامل با ايران برگزار کرد. کري از اين طرح اوباما حمايت مي کند. در بخش ديگري از اين گزارش ادعا شده است؛ حداقل يکي از اهداف استراتژي دولت امريکا در زمينه ايران بايد فراهم کردن تعادل مناسب بين فشار و فرصت باشد تا دولت تهران را متقاعد کند گام هاي بيشتري براي گسترش توانايي خود در زمينه ساخت بمب برندارد و علاوه بر آن استانداردهاي شديد راستي آزمايي را بپذيرد.
بنا بر آنچه در اين گزارش آمده است؛ «برآورد هاي اطلاعاتي در امريکا و مصاحبه هاي صورت گرفته با مقام هاي دولتي و ديپلمات هاي خارجي در واشنگتن و جاهاي ديگر، جاي شک و ترديدي باقي نمي گذارد که ايران داراي ظرفيت فني و صنعتي لازم براي ساخت تدريجي بمب هسته يي است.» اين در حالي است که ايران همواره تاکيد مي کند که برنامه اتمي اش صرفاً براي توليد انرژي برق است، و اين برنامه هيچ منظور و مقصد تسليحاتي ندارد. در ادامه گزارش کميته روابط خارجي سناي امريکا آمده است؛ ايران با آمدن بازرس هاي آژانس انرژي اتمي براي بازديد کارگاه ها و تاسيسات هسته يي اش در مرداد ماه گذشته موافقت کرد. با اين وجود در زماني که يک مقام ارشد آژانس براي انجام امور بازرسي وارد ايران شد، به آژانس اطلاع داده شد دولت ايران تصميم خود را تغيير داده است. در بخش نتيجه گيري و پايان گزارش کميته روابط خارجي سناي امريکا آمده است؛ ايران همچنان از شرکت هاي پوششي براي خريد قطعات و تجهيزات مهم در بازار سياه استفاده مي کند. بنا بر ادعاي مطرح شده در اين گزارش ايران به خصوص مشتاق خريد فيبرهاي کربن و ورقه هاي فلزي خاص براي استفاده در ساخت سانتريفوژهاي پيشرفته است. جان کري هدف از اين گزارش را پرداختن به برخي نگراني ها درباره احتمال تلاش براي دسترسي به تسليحات هسته يي دانست که به عقيده او مانع کليدي بر سر بهبود روابط ايران و امريکا است. وي و همکارانش در کميته مذکور قبل از انتشار گزارش خود، از چندين صاحب نظر دعوت کردند تا از نظرات آنها در اين خصوص باخبر شوند. در عين حال، کميته روابط خارجي سنا، جلساتي با عنوان «مذاکره با ايران، موانع و فرصت ها» را برگزار کرد. در آخرين نشست اين کميته، رابرت مورگنتائو دادستان نيويورک گفت؛ «ايراني ها با جديت بسياري در حال پيش بردن برنامه هسته يي خود هستند.» رابرت مورگنتائو يکي از قدرتمندترين شخصيت هاي قوه قضائيه امريکا است. رابرت مورگنتائو به کميته روابط خارجي سنا گفت، طي بررسي هاي قانوني براي رصد همکاري شرکت هاي غربي با ايران با متخصصان بسياري گفت وگو کرده و همه آنها، اين نکته را ابراز مي کنند که اين بازي به مراحل پيشرفته يي رسيده و براي ما وقت زيادي باقي نمانده که جلوي موشک هاي دور برد و سلاح هاي هسته يي ايران را بگيريم. يکي ديگر از کارشناساني که در سناي امريکا حضور داشت، نيکلاس برنز معاون سابق وزارت خارجه امريکا بود. نيکلاس برنز با بدبيني احتمال اصطکاک جدي ميان دو کشور را مطرح کرد و گفت؛ «من ايرانيان را يک تهديد جدي براي کشورمان مي بينم. جاي ترديد نيست که آنها در پي توانمند ساختن جنگ افزار هسته يي اند. هيچ کس در اين مورد شکي ندارد. ايراني ها همچنين در عراق و افغانستان صاحب نفوذند، آن هم به طرزي که براي منافع امريکا نتايج بسيار منفي در بر دارد.» نيکلاس برنز به سناتورها هشدار داد در عين مغتنم شمردن فرصت براي ديپلماسي، بايد دانست «زبان تهديد تنها زباني است که بايد عليه ايران به کار برد». به گزارش فارس «نيکلاس برنز» معاون وزير خارجه سابق امريکا در امور سياسي گفت؛ جرج بوش و دولت وي از سال 2006 ميلادي درخواست هاي خود را براي تغيير نظام در ايران کاهش داده بودند. وي در عين حال از باراک اوباما رئيس جمهور امريکا آشکارا خواست از سياست تغيير نظام در ايران صرف نظر کند. برنز تصريح کرد؛ «معتقدم براي دولت امريکا مفيد خواهد بود که آشکارا و به طور مشخص اعلام کند تغيير نظام ايران سياست ما نيست.» وي با بيان اينکه «از تلاش اوباما براي نزديکي به ايران با قدرت حمايت مي کند»، تاکيد کرد؛ چندين دهه انزواي ايران و رد ديدار با مقامات ايراني و دعوت به تغيير نظام آن بي نتيجه بوده و فايده يي نداشته است. معاون وزير خارجه سابق امريکا در عين حال بر لزوم ترغيب روسيه و چين براي شرکت در فشارهاي تقويت شده اقتصادي پيش از آغاز مذاکرات جديد با ايران تاکيد و پکن و مسکو را به پيروي از راهبرد «ترديدافکني» که به گفته وي سبب شد مجازات هاي تحميلي سازمان ملل متحد به ايران بي نتيجه شود، متهم کرد. برنز گفت؛ معتقدم هر يک از کشورهاي چين و روسيه به اين موضوع به ديده ترديد نگاه کرده اند. اين مقام سابق امريکايي، روسيه را به ادامه فروش سلاح به ايران و چين را به گسترش روابط تجاري اش با تهران متهم کرد و گفت؛ شايد به جاي ايران، چين و روسيه مهم ترين موضوع در ديپلماسي کنوني امريکا باشند. وي ابراز اميدواري کرد از اوباما بيشتر حمايت شود. برنز در عين حال بر ضرورت حفظ گزينه توسل به زور در ميز مذاکرات به عنوان اهرمي براي موفقيت تلاش هاي ديپلماتيک تاکيد کرد و افزود؛ تصور نمي کنم تا زماني که ديپلماسي و تهديد با توسل به زور همراه هم نباشد ايران به صورت جدي مذاکره کند. همچنين شرکت کنندگان در نشست کميته روابط خارجي توافق نظر داشتند که موفقيت تحريم ها عليه ايران در گرو همکاري بين المللي همه کشورهاست.
مذاکره واقعي در حال شکل گيري است
از سوي ديگر هيلاري کلينتون و سرگئي لاوروف وزراي خارجه امريکا و روسيه روز پنجشنبه تاکيد کردند تحريم هاي يکجانبه به حل پرونده اتمي ايران کمک نمي کند. لاوروف براي ديدار با مقامات ارشد امريکا راهي واشنگتن شده بود و پس از پايان ديدار با همتاي خود گفت؛ امريکا و اتحاديه اروپا علاوه بر تحريم هاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد، تحريم هاي يکجانبه يي را عليه ايران اعمال کرده اند. وي افزود؛ «ما فکر مي کنيم اين اقدامات به حل مساله يي مشترک کمک نخواهد کرد. ما به همراهان خود در گروه 1«5 گفته ايم تحريم هاي يکجانبه بخشي از تلاش هاي مشترک مان نباشد.» شوراي امنيت سازمان ملل متحد تاکنون سه قطعنامه تحريمي عليه ايران تصويب کرده است. شوراي امنيت طي اين قطعنامه ها از ايران خواسته است فعاليت هاي مربوط به غني سازي اورانيوم را متوقف کند. ايران با ناديده گرفتن اين در خواست ها برنامه غني سازي خود را توسعه داده است. لاوروف همچنين گفت؛ «اکنون فکر مي کنم شرايط براي گفت وگوي واقعي با ايران بر مبناي پيشنهادهاي موجود بر سر ميز مذاکره در حال شکل گيري است.» وزير امور خارجه روسيه افزود؛ «من هرگز نگفته ام ما مخالف فشار بر ايران هستيم. من گفته ام ما دليلي براي تحريم هاي سخت عليه ايران نمي بينيم.» در همين حال، هيلاري کلينتون گفت؛ اگر ايران به پيشنهاد قدرت جهاني براي توقف برنامه غني سازي اورانيوم پاسخ مثبت ندهد، واشنگتن تلاش خواهد کرد مقدمات تشديد تحريم هاي عليه ايران فراهم شود. به گزارش ايسنا کلينتون مذاکرات با لاوروف را «بسيار سازنده» خواند و افزود اين مذاکرات مبتني بر گفت وگوهايي بود که دو طرف چندين ماه قبل در ژنو آغاز کردند. وي با اشاره به ملاقات باراک اوباما رئيس جمهور امريکا و ديميتري مدودوف رئيس جمهور روسيه که قرار است در ماه ژوئيه برگزار شود، گفت دو طرف درباره مسائل مهمي گفت وگو خواهند کرد. بنا به گفته کلينتون در ديدار با لاوروف دو طرف درباره «طيف گسترده يي از مسائل مهم از جمله افغانستان، کره شمالي، خاورميانه، ايران و بسياري ديگر از حوزه هايي که در آن منافع و نگراني هاي مشترک دارند» مذاکره کردند.
پس از پايان ديدار لاوروف و کلينتون بود که سخنگوي وزارت خارجه امريکا گفت؛ واشنگتن به همکاري تنگاتنگ با مسکو و پکن در حل مشکل هسته يي ايران اميدوار است. رابرت وود با اشاره به روسيه و چين و همکاري درباره برنامه هسته يي ايران افزود؛ «ما با روسيه و چين و ساير کشورها همکاري تنگاتنگي خواهيم داشت زيرا در رابطه با آنچه ايران در چارچوب برنامه هسته يي اين کشور انجام مي دهد، نگراني بسياري داريم.» بنا بر گزارش خبرگزاري نووستي، وي با تاکيد بر اينکه «ايران حق استفاده از انرژي اتمي صلح آميز را دارد»، تکرار کرد در عين حال تهران برابر جامعه جهاني «تعهداتي نيز دارد».
به گفته او امريکا همواره در جهت واداشتن ايران به عمل به تعهدات بين المللي اش تلاش مي کند. سخنگوي وزارت امور خارجه امريکا در رابطه با اظهارات نيکلاس برنز معاون وزير امور خارجه اين کشور که در سنا تداوم تهديد توسل به زور عليه ايران در صورت شکست مذاکرات را خواستار شده بود، توضيحي نداد.